TOPLUMSAL MEKÂNI NASIL KAVRAR, ÖLÇER VE TEMSİL EDERİZ?”/ HKMO İSTANBUL AKADEMİ EĞİTİM VE ETKİNLİKLERİ-62/ KENT VE MEKÂN ARAŞTIRMALARI

Değerli Üyemiz,

HKMO İstanbul Akademinin 62. etkinliği; HKMO İstanbul Akademi Eğitim ve Etkinlikleri/ Kent ve Mekân Araştırmaları alt başlığı altında ve “Toplumsal Mekânı Nasıl Kavrar, Ölçer ve Temsil Ederiz?” başlığı ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yıldırım Şentürk’ün katılımı ile 5 Ekim 2026 Pazartesi günü saat 19.30’da Şubemiz Prof. Dr. h.c. Ekrem Ulsoy Eğitim Salonu’nda hibrit (yüz yüze ve çevrimiçi)  olarak gerçekleştirilecektir.

Etkinliğimizin ilk bölümünde, Henri Lefebvre’in mekânın üretimi kavramından hareketle, mekânı yalnızca fiziksel bir alan olarak ele almanın ötesine geçerek toplumsal mekân kavramının bize sunduğu farklı ve eleştirel yaklaşım ele alınacaktır. 

İkinci bölümde ise, Bruno Latour’un Aktör-Ağ Teorisinden yararlanarak, mekânı anlamak ve kavramak için kullandığımız yaklaşım, yöntem, teknik ve teknolojilerin sunduğu olanaklar ile beraberinde getirdiği potansiyel sorunlar tartışmaya açılacaktır. Bu çerçevede, kullandığımız araçların yalnızca mekânı nasıl görünür kıldıkları değil, aynı zamanda neleri görünmez bırakabilecekleri de sorgulanacaktır.

* Etkinliğimiz üyelerimizin yanı sıra ilgi duyan herkesin katılımına açık ve ücretsizdir.

Etkinlik hazırlıklarının gerçekleştirilebilmesi için aşağıda yer alan linkten ulaşabileceğiniz katılım durumu bildirim formunu doldurmanızı rica ederiz. Formda çevrimiçi katılım sağlayacaklarını iletenlere katılım linki ayrıca iletilecektir.

Katılım Durumu Bildirim Formu Linki: https://forms.gle/z4GGEhkpCVTTwvi99

TOPLUMSAL MEKÂNI NASIL KAVRAR, ÖLÇER VE TEMSİL EDERİZ? ETKİNLİĞİ

Tarih                    : 5 Ekim 2026

Saat                       : 19.30

Yer                        : Prof. Dr. h.c. Ekrem Ulsoy Eğitim Salonu

Adres                    : Gülbahar Mah., Oya Sk., Tümer Plaza, No: 7/10, Şişli/İstanbul

Etkinlik Şekli     : Hibrit (Yüz yüze ve çevrimiçi)

Moderatör

Ömer Farisoğulları

(HKMO İstanbul Şube Yönetim Kurulu Üyesi)

Konuşmacı

Prof. Dr. Yıldırım Şentürk

(Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi)

Bilginize sunar, katılımınızı bekleriz.

Saygılarımızla.

    Deniz Doğa IŞIK

Şube Yönetim Kurulu a.

    Şube Sekreteri

PROF. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK 

1989 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Elektrik ve Elektronik Mühendisliği lisans programına başlayan Şentürk, daha sonra Sosyoloji Bölümü’ne geçiş yaparak sosyoloji lisans derecesini 1996 yılında almıştır. Ardından, Chicago Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde yüksek lisansını (1999) tamamlamış ve Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign’de “Küreselleşme Reçetelerinin Gölgesinde Küçük Manhattan’ın Yükselişi” başlıklı doktora tezini (2004) sunmuştur. 

Şentürk’ün başlıca araştırma ve ilgi alanları arasında kent ve mekân çalışmaları, ulusaşırı çalışmalar, emek ve sınıf çalışmaları, gençlik araştırmaları, kalkınma ve alternatif politikalar, sakatlık çalışmaları, sosyoloji teorileri ile etnografya ve diğer nitel araştırma yöntemleri yer almaktadır. Kolektif araştırma projelerinde yer almayı önemseyen Şentürk, en son 2018-2022 tarihleri arasında devam eden Cultural Heritage and Identities of Europe’s Future (CHIEF) başlıklı Horizon 2020 projesinin Türkiye ayağında proje yürütücülüğü yapmıştır. 

Çalışma Alanları: 

Kent ve mekân çalışmaları, gündelik hayat, ulusaşırı çalışmalar, küreselleşme, neoliberalizm, emek ve sınıf çalışmaları, gençlik araştırmaları, eğitim, kuşak çalışmaları, kalkınma ve alternatif politikalar, kır araştırmaları, sakatlık çalışmaları, sosyoloji teorileri, etnografya ve diğer nitel araştırma yöntemleri.

Harita Mühendisliği; ölçme, konumlandırma ve mekânsal veri üretmenin yanı sıra insan, mekân ve zaman arasındaki ilişkileri anlamaya ve yönetmeye katkı sunan; mühendislik, hukuk, planlama, bilişim ve sosyal bilimlerle etkileşim içinde gelişen çok disiplinli bir meslek alanıdır.

Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, kuruluşundan bu yana meslektaşların bilgi ve yetkinliklerinin geliştirilmesine yönelik eğitim ve seminerler gerçekleştirmekte iken 2020 yılında bu çalışmalar, HKMO İstanbul Akademi adı altında daha bütünlüklü ve süreklilik taşıyan bir yapı içerisinde bir araya getirildi.

İstanbul Akademi; bilim ve teknolojideki gelişmeleri meslek alanıyla buluşturmayı, mesleki bilgi ve deneyimin ALAN’daki herkes arasında paylaşılmasını ve öğrenme, öğretme ve paylaşma kültürünün süreklilik kazanmasını amaçlamaktadır.

2020 yılından bu yana kadastrodan tapu ve mülkiyete, ölçme teknolojilerinden CBS’ye, açık kaynak teknolojilerinden üç boyutlu modellemeye, İHA ve lazer taramadan hidrografiye, BIM’den yapay zekâ ve yeni nesil mekânsal teknolojilere uzanan farklı alanlarda eğitimler ve mesleki seminer programları gerçekleştirilmiştir.

2026 yılında İstanbul Akademi, Şube’nin yıllara dayanan eğitim birikimini güncel bilim ve teknolojiyle buluşturarak çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kapsamda meslektaşların güncel bilgiye erişimini desteklemek, yeni teknolojileri meslek pratiğiyle buluşturmak, deneyimin kuşaklar arasında aktarılmasını sağlamak, öğrencilerin ve genç meslektaşların mesleki gelişimini desteklemek ve farklı uzmanlık alanları arasında bilgi paylaşımını geliştirmek temel önceliklerdir.

Çünkü mesleki gelişim yalnızca yeni bilgiyi öğrenmek değil; bilgiyi paylaşmak, deneyimi aktarmak ve mesleğin değişen ihtiyaçlarına birlikte yanıt üretmektir.2020 yılında ortaya konulan anlayış bugün de yol gösteriyor.

Öğrenmek. Öğretmek. Paylaşmak.

HKMO İstanbul Akademi 2026 yılında bu paylaşıma “Kent ve Mekân Araştırmaları” alt başlığı ile yeni bir pencere açmak istiyor

Çünkü harita mühendisleri, konum bilgisine dayalı olarak nokta, çizgi ve alan diziliminde üretimler yapan; insan ve toprak ilişkisi bağlamında mülkiyet gibi hassas bir olguyu ölçen, tanımlayan ve kaydeden bir meslek disiplininin üyeleri olarak yalnızca teknik bir üretim yapmaz aynı zamanda mühendislik; hukuk, teknoloji, sosyoloji, sanat ve kültürle kesişen, doğrudan insan ve toplumla ilişki kuran çok katmanlı bir alanda mesleki faaliyet yürütür.

İnsan, üretimin öznesi ve toplumun kendisi olarak mesleğin merkezindedir. Zaman, değişimi ve dönüşümü anlamlandıran tarihsel boyutu; mekân ise yaşamın, mülkiyetin, kentin, doğanın ve coğrafyanın bütünsel ifadesini oluşturur. Bu nedenle harita mühendisliği, teknik bilgi ile toplumsal sorumluluğun birlikte düşünülmesini gerektirir.

Haritacılık, Çatalhöyük’ten Mezopotamya ve Mısır’a, Antik Yunan ve Roma’dan günümüzün uydu ve uzay teknolojilerine uzanan köklü bir bilgi birikimine sahiptir. Bugün harita mühendisi yeryüzünden uzaya, kırsaldan metropole kadar farklı ölçeklerde veri üretir, ölçer, hesaplar, modeller ve anlamlandırır. Üretilen bilgi; yaşamı, mülkiyet ilişkilerini ve mekân üzerindeki hakları doğrudan etkileyen kamusal bir güçtür.

Bu nedenle bizim için harita, yalnızca bir yüzeyin ölçekli temsili değil; kamusal alan mücadelesinin mühendislik, hukuki, sanatsal ve sosyolojik olarak yürütülmesinin de bir parçasıdır. Alanı yalnızca inşaatın ya da rantın alanı olarak değil; insanların ve fikirlerin özgürlükle, kardeşlikle ve dayanışmayla erişebildiği ortak bir yaşam alanı olarak görüyoruz.

Biz harita mühendisleri; noktaları tohum gibi umutla, çizgileri zeytin dalı gibi barışla, alanları zeytinlik gibi yaşamla üretmeyi savunuyoruz. Kendimizi yalnızca harita mühendisi değil; kent işçisi, yeryüzü emekçisi, mekânsal adalet savunucusu ve ortak yaşam tasarımcısı olarak da tanımlıyoruz.

Kent ve Mekân Araştırmaları

HKMO İstanbul Akademi Kent ve Mekân Araştırmaları; Harita ve Kadastro Mühendisliği’nin mekânsal bilgi, teknik birikim ve örgütlenme deneyiminden hareketle, İstanbul’u anlamaya, araştırmaya ve birlikte dönüştürmeye açılan toplumcu bir araştırma alanıdır.

Mekâna yalnızca ölçülen ve kaydedilen bir gerçeklik olarak bakmaz; insan, toplum ve mekân arasındaki ilişkileri barınma, mülkiyet, kent, doğa, kültür, emek, afet, çevre, kamusal alan, teknoloji ve kent hafızası gibi başlıklar üzerinden araştırır. Akademik bilgiyi, mesleki deneyimi, yerel bilgiyi ve sanatsal üretimi bir araya getirerek yeni sorular üretir.

Kent ve Mekân Araştırmaları için nokta yalnızca bir konum, çizgi yalnızca bir sınır, alan yalnızca bir yüzey değildir. Her noktanın ardında bir çelişki, her çizginin üzerinde bir olasılık, her alanın içinde bir ütopya vardır.

Noktaları özgürlükle, çizgileri kardeşlikle, alanları dayanışmayla örme anlayışıyla; kenti ve mekânı birlikte kurulan, paylaşılan ve dönüştürülen bir yaşam alanı olarak ele alır.

Kent ve Mekân Araştırmaları, mekânı ölçmenin ötesinde; noktaların çelişkilerini, çizgilerin olasılıklarını, alanların ütopyalarını araştırır.